De toekomst van Zuid-Sudan

Oorlog verergert de vele uitdagingen waarmee Zuid-Soedanese vrouwen worden geconfronteerd. Conflictplaatsen zorgden voor extra druk op gezinnen om op jongere leeftijd met hun dochters te trouwen. Onveiligheid door geweld beperkt verder de economische kansen van vrouwen en hun bewegingsvrijheid, waardoor het moeilijk wordt om het huis te verlaten zonder kwetsbaar te zijn voor verkrachting en andere vormen van seksueel geweld. Strijdende partijen richten zich strategisch op vrouwen en meisjes voor verkrachting en mishandeling als een middel om gezinnen en gemeenschappen te vernietigen. Terwijl het geweld toeneemt, worden vrouwen dus kwetsbaarder wanneer ze hun huizen ontvluchten, toegang proberen te krijgen tot essentiële levensreddende diensten en zelfs wanneer ze hun toevlucht zoeken in kampen. Volgens UNICEF-directeur Anthony Lake: "Meisjes van acht jaar zijn bende verkracht en vermoord."

Omdat Zuid-Sudan een vreedzame en ontwikkelde staat wil opbouwen, moet het in zijn vrouwen investeren. Versterking van het economisch bureau voor vrouwen creëert tastbare voordelen die naar buiten weergalmt naar gezinnen en gemeenschappen. Bijna vijftig jaar geleden was econoom Ester Boserup een van de eersten die economische onafhankelijkheid koppelde aan de verbeterde status van vrouwen in het gezin en de gemeenschap. Wanneer vrouwen verdienen, krijgen ze zowel stem als keuze, velen voor het eerst in hun leven. Winnaar van de Nobelprijs voor economische wetenschappen 1998, Amartya Sen, prijst de voordelen van investeringen in vrouwen in zijn baanbrekende werk, Development as Freedom. Volgens Sen hebben inkomensproducerende vrouwen gezondere kinderen met hogere immunisatiesnelheden en meer voeding. Hun dochters blijven vaak langer op school, trouwen later, verdienen hogere lonen en hebben minder van hun eigen kinderen.

Een routekaart voor de bevordering van economische empowerment van vrouwen, een rapport van de VN-stichting over bewezen en krachtige economische empowerment-interventies, geeft voorrang aan de rol van vrouwen. Het stelt vast: "Van vrouwen in arme huishoudens wordt verwacht dat ze, anders dan mannen, alle meevallers in het gezin investeren." Een recent onderzoek van de Wereldbank in 20 ontwikkelingslanden concludeert: "Het vermogen van vrouwen om tegen betaling te werken ... is mogelijk een van de meest zichtbare en baanbrekende gebeurtenissen in het leven van moderne huishoudens en gemeenschappen. In januari 2016 hebben de twee strijdende politieke facties in Zuid-Sudan een akkoord bereikt over het kader voor een overgangsregering. Terwijl de onderhandelingen over de samenstelling van die overgangsregering worden voortgezet, blijven de spanningen hoog. Velen vrezen dat het eerder in de maand gesloten vredesakkoord ontrafelt en dat geweld opnieuw zal uitbarsten. Van de twintig afgevaardigden voor vredesonderhandelingen zijn er drie vrouwen. In de komende dagen en weken zullen zij en hun mannelijke tegenhangers waarschijnlijk blijven werken aan een onderhandelde regeling. Mocht de overeenkomst gelden, dan zou de overgangsregering uiteindelijk over drie jaar plaatsmaken voor nieuwe verkiezingen.

De overheid moet ook verantwoordelijk worden gehouden voor haar constitutionele inzet voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Implementatie en handhaving zullen kritisch en moeilijk zijn, vooral op nationaal en lokaal niveau. Dit is precies waar de regering in het verleden heeft gefaald en er zijn momenteel weinig of geen handhavingsmechanismen. Het nalaten hiervan is echter een gemiste kans om duurzame groei en een levensvatbare vrede op te bouwen. De toekomst van Zuid-Sudan staat op het spel.

Oorspronkelijk gepubliceerd als occasioneel artikel door Georgetown Institute for Women, Peace and Security in hun bundel getiteld "Women's Economic Participation in Conflict-Affected and Fragile Settings."

Karen Sherman is de uitvoerend directeur van het Akilah Instituut voor vrouwen en een Senior Associate on Women's Economic Empowerment aan het Georgetown Institute for Women, Peace and Security. Zij is de auteur van het komende boek, Surviving Women.

Zuid-Sudan, de thuisbasis van de langste burgeroorlog op het Afrikaanse continent, die meer dan 1,5 miljoen levens kost, is een land geteisterd door oorlog en conflict. In 2005 beëindigde een vredesverdrag, gesteund door de Verenigde Staten, eindelijk de wrede oorlog en garandeerde het Zuiden het recht om zich af te scheiden van Sudan. Uit de laatste uitbraak van geweld, die eind 2013 begon, blijkt echter dat er weinig is veranderd. De laatste twee jaar wordt het nieuwste land van de wereld geteisterd door "ongebreidelde inflatie, burgeroorlog en voedseltekorten." Veiligheid en rechtsstaat zijn vrijwel onbestaande en voedsel en medicijnen zijn schaars. Meer dan twee miljoen mensen zijn hun huis ontvlucht op zoek naar veiligheid.

Vrouwen in Rumbek vieren Internationale Vrouwendag

Over de hele wereld hebben oorlog en conflict vrouwen onevenredig zwaar getroffen, en Zuid-Sudan is geen uitzondering. Verkrachting, marteling en andere vormen van seksueel en gendergerelateerd geweld zijn dagelijkse gebeurtenissen. De erfenis van langdurige conflicten, in combinatie met traditionele normen en culturele praktijken, brengt vrouwen en hun families in een verhoogd risico op marginalisatie en armoede. Tegelijkertijd kan de participatie van vrouwen in de economie hun positie in huis en gemeenschap verbeteren, met een rimpeleffect dat veel verder reikt dan die kringen. Als zodanig vormt de economische emancipatie van vrouwen een gemiste kans om bij te dragen aan duurzame vrede en ontwikkeling in Zuid-Sudan.

Toen de natie formeel onafhankelijk werd in juli 2011, waren de Zuid-Soedanezen extatisch en vierden ze op drukke straten en pleinen in het hele land. Ondanks dit optimisme was de kans op een hernieuwd conflict rijp. Slechts twee jaar later in 2013 was het land bijna failliet, in een impasse met Soedan vanwege olie-inkomsten, veiligheid en andere langdurige problemen. Sindsdien is Zuid-Soedan verwikkeld in een eigen burgeroorlog, waarbij rivaliserende politieke facties strijden om controle over de regering.

Belangrijk is dat vrouwen een aantal belangrijke politieke voordelen hebben behaald als gevolg van onafhankelijkheid. De overgangsgrondwet van Zuid-Sudan, die in 2011 is geratificeerd, erkent formeel de rechten van vrouwen en gendergelijkheid, inclusief de beginselen van gelijke beloning voor gelijk werk, het recht op eigendom en gelijke deelname aan het openbare leven. Binnen de regering roept de grondwet op tot quota van ten minste 25 procent vrouwenvertegenwoordiging in wetgevende en uitvoerende organen. Vanaf 2014 hebben vrouwen 27 procent van de zetels in de Nationale Wetgevende Vergadering. Dit engagement is echter niet weerspiegeld in het post-onafhankelijkheidskabinet, waar vrouwen slechts 5 van de 29 ministeriële functies bekleden en nog minder vertegenwoordigd zijn op subnationaal niveau. Evenzo komen de economische realiteit niet overeen met de verplichtingen die in de grondwet zijn uiteengezet. Slechts 12 procent van de vrouwen heeft formeel werk en verdient op alle niveaus een lager loon dan mannen.

In Zuid-Sudan vertegenwoordigen vrouwen de meerderheid van degenen die onder de armoedegrens leven en hebben beperkte toegang tot economische kansen die hun leven kunnen verbeteren. Vrouwen vormen nog steeds de grootste bron van onbetaalde huishoudelijke arbeid, en wanneer vrouwen buitenshuis werken, is de kans groter dat ze informeel werken, en als gevolg daarvan minder worden betaald en meer onzekerheid op het werk ervaren.

Volgens de minister van Gender, Kind en Sociale Zaken van Zuid-Sudan is de devaluatie van vrouwen en meisjes een van de belangrijkste hindernissen voor de stabiliteit en de voorwaartse ontwikkeling van het land. Gebruikelijke wetten en discriminerende culturele praktijken zoals landtoegang, eigendom en erfrechten, gecombineerd met voedselproductie voor huishoudens en huishoudelijke verantwoordelijkheden, beperken de deelname van vrouwen aan zowel de formele als de informele economie.

Tussen nu en dan is de kans voor Zuid-Sudan rijp om te profiteren van het productieve potentieel van vrouwen. De vrouwelijke vredesonderhandelaars moeten samenwerken met hun mannelijke tegenhangers om ruimtes veilig te stellen om het agentschap voor vrouwen te bevorderen. Vrouwen - meer dan 65 procent van de bevolking - moeten worden betrokken bij het opstellen en uitvoeren van beleid en programma's voor wederopbouw en ontwikkeling. Hierdoor kunnen zij de toegang van vrouwen en meisjes tot het onderwijs en de vaardigheden die zij nodig hebben om deel te nemen aan het economische en politieke leven van het land, vergemakkelijken.

Wat je niet wist over dit kleine geheel door land omgeven koninkrijk in de Himalaya